वसंत नरहर फेणे - सेलिब्रेशन ऑफ हिज लाइफ! (Vasant Narhar Fene - Celibration of his Life) दिनकर गांगल Di… 12/04/2018

_Vasant_Narhar_Phene_1.jpgवसंत नरहर फेणे यांचा मृत्यू 6 मार्च 2018 रोजी, एक दिवसाच्या आजाराने झाला. फेणे एक्याण्णव वर्षांचे होते. ते त्या दिवसभरात सतरा तास ‘आयसीयु’त जरी होते तरी त्यांनी खाल्ले-प्यायले-क्रिकेटची मॅच पाहिली, ते दुसऱ्या दिवशी सकाळी चहा प्यायले; आणि त्यानंतर त्यांचे हृदय अचानक थांबले! डॉक्टरांच्या टिमने त्यात चैतन्य आणण्याचा प्रयत्न केला, तथापी तो निष्फळ ठरला. त्यांच्या स्मरणार्थ, गुढी पाडव्याच्या दिवशी, 18 मार्चला छोटेखानी सभा झाली. सभा त्यांच्या कुटुंबीयांनी योजली होती. साठ-सत्तर लोक हजर असतील. सभेच्या आरंभीच, फेणे यांचा मुलगा श्रीहर्ष म्हणाला, “बाकी, बाबा कृतार्थ जीवन जगले, त्यांच्या मनाप्रमाणे जगले, शेवटच्या क्षणापर्यंत आनंदात होते. त्यांच्या मुला-नातवंडांचा परिवार मोठा आहे. ते सगळे एकमेकांना घट्ट बांधून आहेत. त्यामुळे बाबांच्या मृत्यूचा शोक करावा असे काही नाही. आपण ही सभा त्यांचा जीवनोत्सव (सेलिब्रेशन ऑफ हिज लाइफ!) अशा ढंगाने साजरी करूया. त्यांच्या छान छान आठवणी सांगुया.”

ही कहाणी माणसाची, कारवारी मातीची! सुरेखा सबनीस 03/04/2018

_HiKhaniMansachi_KarvariMatichi_1.jpg‘कारवारी माती’ ही वसंत नरहर फेणे या ज्येष्ठ लेखकाची ‘शेवटची कादंबरी‘. फेणे हे कथा, कादंबरी, नाटक असे विविध प्रकारचे लेखन अनेक दशकांपासून समर्थपणे करत आहेत, तरी ते प्रसिद्धीपासून कायम दूर राहिले. मात्र त्यांच्या कसदार लेखनाची ओळख खऱ्या वाचकाला आणि चोखंदळ समीक्षकांना पटली होती. फेणे यांचा ‘काना आणि मात्रा’सारखा कथासंग्रह किंवा त्यांची ‘सेंट्रल बसस्टेशन’सारखी कादंबरी ही दोन उदाहरणे घेतली तरी ते मराठी साहित्यविश्वातील प्रथम श्रेणीचे लेखक होते हे मान्य करावे लागेल.

‘कारवारी माती‘ ही पाचशेसत्त्याऐंशी पृष्ठांची आणि पाच दशकांचे समाजचित्र रेखाटणारी  बृहत कादंबरी म्हणजे त्या समर्थ लेखकाने उतारवयात सिद्ध केलेली आणि वयाची नव्वदी पार झाल्यावर प्रकाशित केलेली लक्षणीय साहित्यकृती आहे. ती कादंबरी केवळ पृष्ठ्संख्येने नव्हे तर कालपट आणि आशयसूत्र या दोन्ही दृष्टींनी व्यापक आहे. कादंबरीतील घटना विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात घडतात. तो कालखंडच विलक्षण घडामोडींचा आहे, राजकीय उलथापालथीचा आहे, सामाजिक स्थित्यंतराचा आहे, व्यापक आणि वैविध्यपूर्ण आहे. फेणे यांच्या लेखणीने त्या काळाला कथानकाच्या सूत्रात गुंफून ‘कारवारी माती’ला कादंबरीचा घाट प्राप्त करून दिला आहे.