अलौकिक संत आणि स्वातंत्र्यसेनानी - मामासाहेब देशपांडे


योगीराज श्री श्रीपाद दत्तात्रय तथा मामासाहेब देशपांडे हे अलौकिक संत व स्वातंत्र्यसेनानी होते. मामामहाराजांचे जन्मशताब्दी वर्ष जुलै 2013 ते  जून 2014 या काळात साजरे झाले. प्रत्यक्ष, वासुदेवानंद सरस्वती टेंबे स्वामी महाराजच पूर्णांशाने मामा देशापांडे म्हणून जन्माला आले अशीच भावना आहे.

मामांचा जन्म टेंबे स्वामी महाराजांचे एक शिष्य दत्तोपंत देशपांडे व अक्कलकोट स्वामी समर्थ महाराज यांच्या पूर्णकृपांकित शिष्य पार्वतीदेवी या भजनशील दांपत्याच्या पोटी 25 जून 1914 रोजी झाला. पार्वतीदेवींना लहानपणी अक्कलकोट स्वामी महाराजांनी मांडीवर घेऊन व मस्तकावर कृपाहस्त ठेवून ‘ही आमची पोर आहे’ असे उद्गार काढले होते.

त्या दांपत्याला गोविंद, रघुनाथ हे दोन मुलगे व अनसुया नावाची मुलगी झाली. पण त्यानंतर संतती जगत नसल्याने त्यांनी श्री क्षेत्र नृसिंहवाडीला श्री दत्तप्रभूंची प्रार्थना केली. टेंबेस्वामी महाराजांनी त्यांच्या भक्तीवर प्रसन्न होऊन, ‘लोकोद्धार दीर्घायुषी पुत्र होईल,’ असा आशीर्वाद दिला.

सोलापूरच्या चार हुताम्यांपैकी एक - जगन्नाथ शिंदे प्रतिनिधी 15/05/2015

हुतात्मा जगन्नाथ भगवान शिंदे यांचे वास्तव्य सोलापूरच्या दक्षिण कसबा परिसरातील शिंदे चौकात होते. ज्या चार हुतात्म्यांच्या बलिदानाने सोलापूर शहर स्वातंत्र्यलढ्याच्या इतिहासात अजरामर झाले, त्यांपैकी शिंदे हे एक होत.

सोलापूरचा मार्शल लॉ - स्वातंत्र्य लढ्यातील देदिप्यमान पर्व श्रीकांत येळेगावकर 13/05/2015

ब्रिटिशांच्या जोखडाखालील भारत देश १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी स्वतंत्र झाला. तरी सोलापूरच्या जनतेने त्याच्या सतरा वर्षे आधी, चार दिवस पूर्ण स्वातंत्र्य उपभोगले होते! त्या निमित्ताने घडलेल्या घटना अंगावर रोमांच आणणा-या आहेत. त्या घटनांत चार स्वातंत्र्यवीरांच्या हौतात्म्याची प्रेरणादायी कहाणी आहे. सोलापूरचे इतरही काही नेते त्या लढ्यात सहभागी झाले होते. त्यांनी सोलापूरचे योगदान चिरस्मरणीय करून टाकले आहे.

ती घटना सोलापुरात १९३० साली घडली. तीमध्ये लोकांचा उठाव एवढा जोरदार होता, की सोलापुरातील ब्रिटिश अधिका-यांना पळून जावे लागले. एकही ब्रिटिश अधिकारी शहरात चार दिवस नव्हता. सोलापूरच्या कार्यकर्त्यांनी त्या चार दिवसांत पर्यायी सरकार स्थापन केले. ते सरकार कायमसाठी अभिप्रेत होते, पण ब्रिटिशांनी गावात लष्करी कायदा पुकारून ते सरकार आणि जनतेचा उठाव मोडून काढला. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात लष्करी कायदा पुकारला जाण्याचा तो एकमेव प्रसंग. पंडित नेहरू त्यामुळे सोलापूरला ‘शोला’पूर म्हणत असत.