आॅलिंपिक खेळाडू हे सैनिकच!


ऑलिंपिक क्रीडास्पर्धा दर चार वर्षांनी होतात. स्पर्धा संपली, की भारतात post olympic hysteria सुरू होतो. रिवोद जानीरो येथे २९१६ च्या स्पर्धा संपल्यानंतर तोच अनुभव आला. पदक मिळालेल्यांना कोटीच्या कोटी रकमांची बक्षिसे, घरे, गाड्या, राजकीय सत्कार आणि काय काय! मुळात पदक मिळालेल्यांची संख्या एवढी नगण्य असते, की हे सगळे करणाऱ्यांना ते परवडते. विचार करा, इंग्लंडमध्ये किंवा अमेरिकेत प्रत्येक पदक विजेत्याला असे बक्षिस द्यावे लागले तर... ते असो!

समृद्धी रणदिवे - वंडर गर्ल


धर्नुविद्या, काव्य, वक्तृत्व आणि बरंच काही...

 

समृद्धी हरिदास रणदिवे! धनुर्विद्येतील राष्ट्रीय रौप्यपदक वयाच्या अकराव्या वर्षी मिळवणारी समृद्धी ही एकमेव खेळाडू असेल! समृद्धी म्हणजे चैतन्य आहे. काव्य, क्रीडा, कला, वक्तृत्व, अभिनय, लेखन, चित्रकला या सर्व क्षेत्रांमध्ये तिच्या असामान्य प्रतिभेने सर्वांचे डोळे दिपले गेले आहेत. समृद्धीचा, ‘मासे’ हा कवितासंग्रह अकराव्या वर्षी प्रकाशित झाला. तिच्या काव्यात कल्पनाविलास आहे. नादमाधुर्य व गेयता आहे. ज्येष्ठ कवी कै. दत्ता हलसगीकर यांनी समृद्धीला ज्ञानेश्वरांची उपमा दिली! भारताचे माजी राष्ट्रपती डॉ.ए.पी.जे.अब्दुल कलाम यांनी तिचा व तिच्या काव्याचा मुक्तकंठाने गौरव केला. तिच्या 'मासे' या काव्यसंग्रहाला अनेक पुरस्कार मिळाले.

समृद्धी सोलापूरच्या माढा तालुक्यातील अरण गावात राहते. ती उत्तम वक्ता आहे. समृद्धीने तिच्या वक्तृत्वगुणाचा समाजप्रबोधनासाठी उपयोग केला आहे. तिने स्त्रीभ्रूणहत्या, पर्यावरण संरक्षण, व्यसनमुक्ती या व अशा अन्य विषयांवर महाराष्ट्रभर व्याखाने दिली आहेत. शालेय वक्तृत्वस्पर्धेपासून ते राज्यस्तरीय वक्तृत्वस्पर्धेपर्यंत तिने घेतलेली झेप मोठी आहे. वक्तृत्वकलेसाठी लागणारे गुण म्हणजे भाषेवर प्रभुत्व, त्याला अभिनयाची उत्तम जोड, बुलंद आवाज... त्या गुणांमुळे तिचे वक्तृत्व हे प्रभावी होते.

एका जिद्दीचा जलप्रवास - उमेश गोडसे


अंध विश्वासापोटी लहानपणीच हात गमावला जाऊनदेखील उमेद न हारता अकलूजच्या उमेश गोडसे यांनी जलतरण स्पर्धेत काही विक्रम केले व अनेक पुरस्कार मिळवले. उमेश गोडसे यांचा जन्म अकलूजच्या यशवंतनगरमधील. वडील श्रीमंत गोडसे यांचा व्यवसाय शेती. आई अंजना. त्या घर सांभाळून वडिलांना शेत कामात मदत करत. उमेश यांना एक भाऊ व एक बहीण असे पाच जणांचे कुटुंब. केवळ शेतीच्या उत्पन्नावर अवलंबून.

उमेश पहिलीत असतानाची गोष्ट. घरात ज्वारीबाजरीची पोती रचून ठेवलेली होती. ते पोत्यांवर खेळताना पोत्यावरून खाली पडले. त्यांच्या डाव्या हाताला दुखापत झाली. हात हलवता येईना. वडील-आजोबा त्यांना घेऊन अकलूजला डॉक्टरांकडे निघाले. स्टँडवर एसटीची वाट पाहत थांबले होते. तेव्हा ओळखीची एक व्यक्ती तेथे आली. एवढ्यासाठी डॉक्टरकडे जायची गरज काय, म्हणत त्यांनीच गावठी उपचार करायची तयारी दर्शवली. हात बांबूच्या काटक्या नि कसलासा लेप लावून कापडाने बांधला. आठ दिवसांनी हाताला बांधलेले कापड काढले. हात पूर्ण खराब झाला होता. घरच्यांना काही सुचेना. उमेशना डॉक्टरांकडे नेण्यात आले. डॉक्टरांनी त्यावर काहीच उपचार शक्य नसल्याचे सांगितले.

घरातील मंडळी हताश झाली. उमेश म्हणतात, मला तेव्हा कधी मी अधू असल्याचे जाणवले नाही आणि आताही कधी जाणवत नाही. मी स्वतःला अपंग मानतच नाही. कारण एक हात नसल्याने माझे कोणतेच काम कधी अडलेले नाही. अगदी स्वतःला आरशात पाहतो, तेव्हाही त्याची जाणीव होत नाही.

त्यांचे शालेय जीवन मित्रांबरोबर खेळणे, अभ्यास करणे, खोड्या काढणे, चिडवणे असेच गेले. सुरूवातीला त्यांना पोहण्याची विशेष अशी आवड नव्हती. ते आजोबांकडून पोहायला शिकले. मात्र त्यावेळी स्पर्धा वगैरे काही त्यांच्या मनात नव्हते.

त्यांनी दहावीनंतर पदवी पूर्ण करण्यासाठी कला शाखेतून कॉलेजला प्रवेश घेतला. कॉलेजमधलाच एक मित्र उमेशना म्हणाला, चल, स्पर्धेत भाग घेऊ. उमेश यांना स्विमर म्हणून करिअर करण्यासाठी ती स्पर्धा निमित्त ठरली. उमेश यांचा त्या स्पर्धेत तिसरा क्रमांक आला. तेथेच उमेश यांनी निर्धार केला. पोहायचे, पोहायचे आणि पोहायचे!

चाकांवरील यश


भाग्यश्री सुनील दशपुत्रेज्या देशाचे बहुतेक रस्ते चालण्यासाठीसुद्धा सोयीचे नसतात, त्या आपल्या देशातल्या एका शहरात, एका मुलीने स्केटिंगमध्ये प्राविण्य मिळवायचंच असं ठरवलं! ती अकराएक वर्षांची असताना मे महिन्याच्या सुट्टीत कर्जतला गेली होती. तिथं तिच्या आत्याचं घर आहे. तिथं आयुष्यात प्रथमच तिनं स्केटस पाहिले. तिला ते पाहून नवल वाटलं आणि आकर्षणही वाटलं. तिनं त्या चाक लावलेल्या पट्टीवर चालायचा प्रयत्न केला आणि ती दाणकन पडली! तिला खूप राग आला पण तिनं चाकांकडे पाठ न फिरवता, मी ह्या चाकांवर चालून दाखवेनच असा ‘पण’ केला. खरोखरीच, ते अपयश हे तिच्या यशाची पहिली पायरी ठरलं.

रोलर स्केटिंग हा परदेशी लोकप्रिय असलेला खेळ आहे. भारतात तो हल्ली रुजू लागला आहे. तोही उच्चभ्रूंच्या वर्तुळात, महागड्या शिक्षणसंस्थांत वगैरे. आपला, सर्वसामान्य माणसांचा त्याच्याशी संबंध बर्फातलं स्केटिंग, सिनेमात आणि हिल स्टेशनला बघण्यापुरता.

रोलर स्केटिंग म्हणजे रस्त्यावर स्केट्स घालून फिरणं. त्याची साधनं, प्रशिक्षण, सगळंच महाग, पण बदलापूरच्या आदर्श कॉलेजमध्ये बारावी इयत्तेत शिकणार्‍या भाग्यश्री सुनील दशपुत्रे ह्या मुलीने ह्या क्रीडाप्रकारात भरभरून यश मिळवायला सुरूवात केली आहे.

अमॅच्युअर रोलर स्केटिंग फेडरेशन ऑफ इंडिया या संस्थेच्या वतीनं औरंगाबाद इथं नुकत्याच पार पडलेल्या चौथ्या नॅशनल स्केटिंग चॅम्पियनशिप 2011 स्पर्धेत भाग्यश्रीनं स्केटिंगच्या ‘बिगिनर’ प्रकारात तीन सुवर्ण, ‘क्वॉड’ प्रकारात एक कांस्य आणि आठ प्रमाणपत्रं मिळवली आहेत!

तिनं बदलापूरच्या सूरज अॅकेडमीमध्ये प्रशिक्षण घेतलं आणि त्याच संस्थेचं प्रतिनिधीत्त्व करत तिनं पदकांची लूट केली! त्या संस्थेचे श्री. कौशिक व सौ. मनिषा गरेलिया हे तिचे मार्गदर्शक आणि मोलाची मदत करणारे गुरू आहेत. अॅकेडमी, घराजवळचा रस्ता, (फक्त उन्हाळ्यात), मंगलकार्याचे दोन हॉल ही भाग्यश्रीची सराव करण्याची ठिकाणं आहेत. ती रोज दोन तास तरी सराव करते.

आशा पाटील यांची लोकविलक्षण भ्रमंती!


सायकल शर्यतीमध्ये १९७३ सालापासून १९८७ पर्यंत सातत्याने सहभागी होणारी तळेगाव दाभाडे येथील पहिली स्त्री खेळाडू!

 जुन्या मुंबई -पुणे रस्त्यावरील बोरघाट एकोणतीस मिनिटांत सायकलवरून चढणारी भारतातील एकमेव स्त्री सायकलपटू!

 मुंबई-पुणे रस्ता न थांबता पाच तास पंचेचाळीस मिनिटांमध्ये पार करणारी एकमेव स्त्री खेळाडू!

 पाच फूट दोन इंच उंची, नीटनेटके बसावेत असे, कोणतीही फॅशनेबल स्टाईल न करता कापलेले करड्या रंगाचे केस, समोरच्याला दरारा वाटावा असे चेहर्‍यावरचे भाव, स्कर्ट व वर कॉलरचा शर्ट असा वेश आणि तिच्या अस्तित्वाचा अविभाज्य घटक असावा अशी ‘हिरो’ची जुन्या स्टाईलची लेडीज सायकल सतत तिच्या बरोबर!

 शिरपेचामध्ये अनेक उपाधी धारण केलेली, तळेगाव-दाभाडे येथील आशा पाटील!

 जून महिन्यात (२०१०) पुण्यामध्ये पी.वाय.सी. हिंदू जिमखान्याच्या वतीने पन्नास वर्षांपुढील स्त्रियांसाठी बायथलॉन स्पर्धा आयोजित केल्या होत्या. बायथलॉन म्हणजे स्पर्धकांनी पळण्याच्या आणि सायकलिंगच्या स्पर्धेमध्ये एकाच वेळी भाग घेणे. पुण्यातील स्पर्धक स्त्रिया आपला यच्चयावत पोषाख घालून, गिअरच्या सायकली घेऊन स्पर्धेला आल्या होत्या. त्यामध्ये तळेगावची आशा पाटील,  तिची १९६७-६८ मध्ये तिच्या आईने प्रेझेंट दिलेली, पहिलीच ‘हिरो’ची सायकल घेऊन हजर होती. रंग उडालेल्या, तीन ठिकाणी वेल्डिंग केलेल्या सायकलीकडे सर्वांचच लक्ष वेधलं जात होतं. स्पर्धक स्त्रिया तिच्या सायकलीकडे पाहून हसतही होत्या. आणि पन्नास वर्षांच्या पुढच्या स्त्रियांच्या स्पर्धेत जवळजवळ साठी गाठलेल्या आशानं पळण्याच्या स्पर्धेत दुसरा आणि सायकल स्पर्धेत पहिला नंबर पटकावला. स्पर्धेत भाग घेणं सोडल्यापासून तेवीस वर्षांनी ती अशा स्पर्धेत सहभागी झाली होती.