शहाजी गडहिरे - सामाजिक न्यायासाठी अस्तित्व


शहाजी गडहिरे आणि त्यांच्या पाच-सहा सहका-यांनी 2001 मध्ये ‘अस्तित्व’ संस्‍थेची स्थापना केली. आरोग्याशी निगडित समस्यांवर काम करण्यासाठी आरोग्याबरोबर सामाजिक न्याय प्रस्थापित करायचा असेल तर प्रथम स्त्री-पुरुष समानता, महिला सबलीकरण, घरगुती हिंसाचार रोखणे यांना प्राधान्य दिले पाहिजे ही गडहिरे यांची भूमिका. त्याच जाणिवेतून त्यांच्या या संस्थेची सध्याची वाटचाल सुरू आहे. 'अस्तित्व' संस्था सोलापूर जिल्ह्यात सेंद्रीय शेती, पर्यावरण संरक्षण आणि संवर्धन यांबाबतही जागरुकता निर्माण करण्याचे कामही करते.

'अस्तित्व' संस्था सुरू झाली तेव्हा आरोग्य हेच तिचे उद्दिष्ट होते. महिला, बालके यांच्या आरोग्यविषयक समस्या, त्यांच्यातील कुपोषण यावर संस्थेने काम सुरू केले. त्याला चांगले यश मिळाले. संस्था आता कुपोषणासह सरकारी आरोग्यसेवा सक्षम करण्यावर भर देत आहे. त्यासाठी जनसुनवाई घेण्यात येते. संस्थेचे प्रतिनिधी तालुक्यातील निवडक प्राथमिक आरोग्यकेंद्रे व उपकेंद्रे येथे उपस्थित राहून सरकारी कामकाजावर देखरेख ठेवतात. रुग्णांना सरकारी दवाखान्यांत जाण्यास प्रवृत्त करतात. त्यामुळे दवाखान्याच्या बाह्य रुग्ण विभागातील नोंदणी वाढली आहे; तसेच, दवाखान्यातील सेवकवर्गाची उपस्थिती, कामकाजाचा दर्जा, गुणवत्ता यांतही सुधारणा झाली आहे. डॉक्टरांनी बाहेरून औषधे आणण्यासाठी चिट्ठी देण्याचे प्रमाण कमी झाले असून औषधे शक्यतो दवाखान्यातून उपलब्ध करून दिली जात आहेत.

आदिवासी पाड्यावरची ‘डिजिटल’ शाळा!


                                          

शिक्षक म्हणून शिक्षणाच्या वाटेवरून प्रवास करताना एक ‘समज’ हळुहळू आतल्या आत विकसित होत गेली. जिल्हा परिषदेच्या ग्रामीण भागातल्या चांगल्या शाळांतही शिष्यवृत्ती परीक्षेचा निकाल पाहून किंवा गणिती क्रिया आणि भाषिक कौशल्ये व तत्सम गोष्टी किती आत्मसात केल्या यावरून ‘गुणवत्ता’ मोजली जात होती! साक्षरता म्हणजे गुणवत्ता असा अर्थ घेतला जात होता! सरकारचा लेखन-वाचन हमी कार्यक्रमदेखील तसाच आग्रह धरत होता.

दुसरीकडे, माझ्यातल्या शिक्षकाबरोबर पालक म्हणूनही बरेच काही शिकत होतो. म्हणतात ना- ‘Child is father of father.’ त्याचा प्रत्यय क्षणोक्षणी येत गेला. माझा मुलगा पहिलीत गेल्यापासून माझ्याकडे इंटरनेटच्या जोडणीसह संगणक आहे. तो संगणक आणि इंटरनेट यांच्या मदतीने अनेक गोष्टी सहज आणि मुख्य म्हणजे आनंदाने शिकतो! ते देखील अनौपचारिक पद्धतीने. त्याचे ते सगळे पाहून एका टप्प्यावर माझे असे मत झाले, की आपण शाळांमध्ये जे काही शिकवत आहोत ती निव्वळ घोकंपट्टी आहे. त्यातल्या अनेक गोष्टी मुलांच्या मनावरचा ताण आणि मेंदूवरील भार वाढवतात. माहितीच्या थप्प्या रचून ठेवायला मुलांची डोकी म्हणजे गोदामे नव्हेत! डिजिटल युगात पाढे पाठांतराला काय अर्थ आहे? असेही वाटायचे.

एका बाजूला आमचे ‘बे एके बे’ असे पारंपरिक शिक्षण सुरू होते, त्याच वेळेला जाणकार बाहेर भाषणात, गप्पांत बोलताना ‘सध्याच्या संगणक युगात ज्यांना संगणकावर काम करता येणार नाही, ते लोक निरक्षर ठरतील..!’ अशी भीती दाखवत होते. ते त्यासाठी निरनिराळे दाखले देत होते. समाजाची ‘डिजिटल’ आणि ‘नॉन डिजिटल’ अशा दोन गटांत विभागणी होणार असल्याचे भाकित केले जात होते.

म्हैसगावचा रामहरी फ्रान्समध्ये!


म्हैसगाव कुर्डुवाडीपासून दहा किलोमीटर दूर आहे. म्हैसगावसारख्या सात-आठ हजार लोकवस्तीच्या गावातील दोन मुले उच्च शिक्षण घेत आहेत! ही कहाणी आहे गेल्या पन्नास वर्षांत महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागात झालेल्या शैक्षणिक प्रगतीची. म्हैसगावात चंद्रकांत कुंभार नावाचे गृहस्थ राहतात. कुंभारकाम हा त्यांचा व्यवसाय. कुंभार यांचा थोरला मुलगा रामहरी फ्रान्समध्ये पीएच.डी. करत आहे व दुसरा मुलगा, नामदेव मुंबई विद्यापीठात पत्रकारितेतील पोस्ट ग्रॅज्युएशन करत आहे.

रामहरी सांगतो, तो लहान असताना, म्हैसगावातील एकंदर वातावरण चांगले नव्हते. राजकारण बरेच होते व त्याचे पडसाद घराघरात जाणवत. घरांमध्ये भांडणे होत असत. शिवीगाळ चालू असे. गावातील मुलांच्या शिक्षणाकडे कोणी लक्ष देत नसे.

परंतु कुंभाराचे घर त्याला अपवाद होते. रामहरी म्हणाला, की वडिलांना कोठली डिग्री नव्हती, पण आयुष्याच्या शाळेत ते खूप काही शिकले होते. त्यांच्या मुलांनी शिकून मोठे व्हावे असे त्यांना वाटत असे. त्यासाठी ते स्वत: कष्ट करून पै-पै वाचवत. तो पैसा आमच्या शिक्षणासाठी खर्च करत व आम्हाला सतत प्रोत्साहन देत. शाळेतील आमच्या शिक्षकांकडून, आम्हा दोन्ही मुलांच्या अभ्यासातील प्रगतीविषयी जाणून घेत. वेळप्रसंगी धोपटूनही काढत आम्हाला! रामहरीने त्याला उपमा फार छान दिली. मडके बनवताना कुंभार कसा आतून एका हाताचा आधार देतो व वरून त्या मातीला आकार देण्यासाठी मारतो. अगदी तसेच, वडील आमच्या बाबतींत करत होते! घरातून मिळालेले चांगले संस्कार हे शिक्षणामागचे महत्त्वाचे कारण आहे असे रामहरीने आदराने नमुद केले.

अशी असावी शाळा!

अभय बंग 05/01/2015

अमृत बंगसोबत अभय बंग आणि राणी बंगशिक्षण व शाळा कशा असाव्यात याबाबत निर्णय करण्याचा अधिकार कोणाचा? सध्या, तो अधिकार विद्यार्थ्यांना व त्यांच्या पालकांना नाही. तो शिक्षक-शाळांचे चालक-शिक्षणतज्ज्ञ व शिक्षण खात्यातील नोकरशाही यांच्या हातात पूर्णपणे एकवटला आहे. त्यांची शिक्षणावर एकाधिकारशाही आहे. ते पुरवतील तो माल, तेच शिक्षण मुकाट्याने घेतल्याशिवाय विद्यार्थी व त्यांचे पालक यांना गत्यंतर नाही. शाळा व शिक्षण हे पुरवठा करणाऱ्यांच्या मर्जीने व हितासाठी चालत आहेत, मग ते कसे बदलणार?

आमच्या घरी एक छोटासा प्रयोग घडला. घडला यासाठी म्हणतो, की तो जाणून-बुजून, योजनाबद्ध रीत्या नाही केला. तो घडला. आमचा छोटा मुलगा अमृत सध्या आठवीत आहे. त्याने पहिलीपासून शाळेत जाण्याप्रती नावड दाखवली; विद्रोहच पुकारला. सुदैवाने, त्याच्या शाळेचे शिक्षक व शिक्षणाधिकारी यांनी त्याच्या बाबतीत अपवाद करून, त्याने वाटल्यास घरीच अभ्यास करावा, पण परीक्षा मात्र शाळेत द्याव्या अशी व्यवस्था मान्य केली. त्यामुळे अमृतचे आठवीपर्यंतचे बहुतेक शिक्षण घरी झाले. तो फार कमी दिवस शाळेत जातो. त्याला कोणतीच शिकवणी लावली नाही. तो स्वत:च शाळेच्या पाठ्यपुस्तकातील अभ्यासक्रम घरी पूर्ण करतो. पण परीक्षांमध्ये सहसा जिल्ह्यातून पहिला येतो. त्यामुळे त्याचे शिक्षक व शाळा त्याला दिलेली मोकळीक सार्थ मानत. मित्रांची आठवण आली, क्रिकेट खेळावेसे वाटले, शाळेत स्नेहसंमेलन असले, की त्या दिवशी तो शाळेत जातो. अन्य दिवशी त्याची स्वत:ची शाळा तो स्वत: घरी भरवतो. त्याचे कारण तो असे द्यायचा, की “शाळेत सहा-आठ तासांत जे शिकवतात ते मी घरी दोन तासांत शिकतो. मग सहा तास मला इतर सर्व गोष्टी करायला वेळ मिळतो. मग मी शाळेत का जाऊ?”  शाळेचे ओझे नसल्याने अवांतर वाचन, छंद, जिज्ञासा, खेळ, कला या सर्व गोष्टींसाठी त्याला भरपूर वेळ मिळतोदेखील. त्याचे बालपण हेवा वाटण्यासारखे आहे.

माझी कहाणी- पार्वतीबाई आठवले


पार्वतीबाई आठवले स्त्रियांची आत्मचरित्रे,  आत्मकथने मराठीत बरीच आहेत. लक्ष्मीबाई टिळकांची ‘स्मृतिचित्रे’, रमाबाई रानडे यांचे ‘आमच्या आयुष्यातील काही आठवणी’, सुनीताबाई देशपांडे यांचे ‘आहे मनोहर तरी’ अशी काही लोकप्रिय आहेत.

असंच एक जुनं आत्मचरित्र म्हणजे पार्वतीबाई आठवले यांचं ‘माझी कहाणी’. पार्वतीबाई ह्या श्रीमती बाया कर्वे (महर्षी कर्वे यांच्या द्वितीय पत्नी) यांची बहीण.

पार्वतीबाईंचा जन्म १८७० सालचा. अकराव्या वर्षी लग्न. पंधराव्या वर्षी पहिले अपत्य. विसाव्या वर्षी वैधव्य. केशवपन आणि तांबडी वस्त्रे हा त्या वेळच्या विधवांचा ‘सनदशीर’ पोशाख. पार्वतीबाईंनी शिकायला सविसाव्या वर्षी सुरुवात केली. त्या इंग्रजी शिकण्यासाठी अमेरिकेला पंचेचाळीसाव्या वर्षी गेल्या व त्या भारतात १९२० साली परतल्या. त्यांनी १९०४ पासून म्हणजे वयाच्या चौतिसाव्या वर्षी अनाथाश्रमाकरता वर्गणी गोळा करायचे काम अंगावर घेतले आणि त्यांनी तेच काम पुढे आयुष्यभर केले.

पार्वतीबाईंचा जीवनप्रवास कोणत्या टप्प्यांनी झाला ह्याचा हा स्थूल आराखडा. प्रवास सुरू कसा झाला, पार्वतीबाईना आयुष्याचे ध्येय कसे सापडले, त्या अमेरिकेत इंग्रजी शिक्षणासाठी गेल्या तो उद्देश सफल झाला का आणि त्यांना तिथे काय अनुभव आले किंवा कोणत्या दिव्यातून जावे लागले याचा विस्तृत वृत्तांत म्हणजे या पुस्तकातला मजकूर.

स्यमंतक - भिंतींपलीकडील शाळा!


---

रवींद्रनाथ टागोर व महात्मा गांधी यांनी ‘शांतिनिकेतन’‘नई तालिम’ या संकल्पनांमधून भारतात प्रामुख्याने शिक्षणव्यवस्थेचा वेगळा विचार रुजवण्याचे प्रयत्न केले. पण भारतात रूढ झाली ती ब्रिटिशांनी रुजवलेली शिक्षणपद्धत. मात्र काहीजण त्या परिस्थितीतही शिक्षणव्यवस्थेच्या वेगळ्या वाटेवरून चालण्याचे धाडस करत असतात.

स्‍यमंतकतशीच ‘स्यमंतक’ ही ‘शाळा’ आहे! तो अभिनव प्रयत्न कुडाळ-मालवण रस्त्यावर चालू आहे. त्यात क्रांतीचे सुप्त बीज आहे...  तेथे वर्ग नाहीत, बसायला बाक नाहीत, फळ्यावर काही लिहून माथी मारण्याचा प्रयत्न नाही. परीक्षा घेणे-उत्तीर्ण करणे-पुढच्या वर्गात प्रमोट करणे असलाही प्रकार नाही; तज्ज्ञांची पुस्तके प्रमाण मानून विद्यार्थ्यांची बुद्धी घडवण्याचे काम तेथे होत नाही!

कोकणी गावातील अँटिक वाटणा-या ‘स्यमंतक’ नावाच्या चिरेबंदी ‘घरा’त प्रवेश केला, की तेथील मुक्त वातावरण, मुलांचे चालणे-फिरणे, त्यांनी त्यांच्या आवडीच्या वेगवेगळ्या कामांत मग्न असणे… हे सर्व पाहिल्यावर वाटते की तो जणू एक आश्रमच आहे! तेथील कृषी-अभियांत्रिकीचे प्रयोग म्हणजे ते जणू एक वर्कशॉप आहे. ‘स्यमंतक’ची स्वयंपाक खोली म्हणजे ‘होम सायन्स’चा अभ्यासवर्ग वाटतो.

चाकोरीबद्ध शिक्षण कसे बदलता येईल, मुलांमधील बहुआयामीपणा-कौशल्यबहुलता यांचा विकास समांतरपणे कसा साधता येईल, मुलांना ‘माणसे’ बनण्याचे आणि ‘माणसे’ म्हणून आत्मविश्वासाने जगण्याचे बळ कसे देता येईल, ती स्पर्धेत उतरून एकटी बनू नयेत म्हणून त्यांच्यात सर्वांशी मिळूनमिसळून राहण्याचा संस्कार कसा रुजवता येईल असे व तत्सम अनेक प्रयोग तेथे चालू आहेत.

शिष्यवृत्तीपोटी बत्तीस लाखांचे एकहाती वाटप!


डॉ. रतिकांत हेंद्रेमी पुण्यातील राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेतून (NCL) वरिष्ठ संशोधक म्हणून ३१ जुलै १९९५ रोजी सेवानिवृत्त झालो. सेवानिवृत्तीनंतर वेगळ्या वाटेने जायचे असे ठरवून त्याची सुरुवात सेवानिवृत्तीपूर्वी तीन वर्षे केली होती. आर्थिक मदतीची आवश्यकता असलेले विद्यार्थी आजुबाजूला दिसत होते. त्या सर्वांना मदत करणे माझ्या कुवतीच्या पलीकडचे होते. त्यामुळे मी माझे कार्यक्षेत्र माझ्या ज्ञातीतील विद्यार्थ्यांपुरते मर्यादित केले. माझ्या मुलाला १९९३ मध्ये इंजिनीयरिंग कॉलेजमध्ये प्रवेश मिळाला. त्याचवेळी इंजिनीयरिंग पदवी अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेतलेल्या तीन विद्यार्थ्यांची निवड शिष्यवृत्तीसाठी केली. चौघांचे शिक्षण एकाच वेळी सुरू झाले.

मी शिष्यवृत्ती देतो असे समजल्यावर आणखी काही विद्यार्थ्यांनी संपर्क साधला, पण त्यांना मदत करणे मला अशक्य होते. अगोदर निवडलेल्या त्या तीन विद्यार्थ्यांचे पदवीपर्यंतचे चार वर्षांचे शिक्षण पूर्ण होईपर्यंत आर्थिक मदत करायची होती. त्यांना मध्येच वाऱ्यावर सोडून चालणार नव्हते. त्यामुळे मला शिक्षणप्रेमी, समविचारी समाजबांधवांची आवश्यकता भासू लागली. ‘आधी केले, मग सांगितले’ हे माझे धोरण असल्यामुळे नवे देणगीदार मिळवण्यास अडचण आली नाही. परंतु मला देणगी देणारे देणगीदार फक्त नको होते, त्या विद्यार्थ्यांचे शिक्षणाच्या कालावधीइतके शैक्षणिक पालकत्व घेणारे समविचारी समाजबांधव हवे होते.

फरिदा लांबे - सेवारत्न


व्यासपीठावरून संबोधताना फरिदा लांबे फरिदा लांबे यांचा जन्म मुंबईतला. सुरुवातीचं शिक्षण महापालिकेच्या शाळेत घेतल्यानंतर दहावीपर्यंतचं शिक्षण ग्रँट रोडच्या सेंट कोलंबो शाळेतून पूर्ण केलं. त्यांनी एलफिन्स्टन कॉलेजमधून सोशिओलॉजी आणि पॉलिटिकल सायन्समधून ग्रॅजुएशन पूर्ण केलं.

निर्मला निकेतनमध्ये समाजसेवेचं शिक्षण सुरू असतानाच लांबे यांनी महापालिका शाळांमधील गळती रोखण्याचं काम केलं. तिथूनच लांबे यांची समाजसेवक म्हणून ओळख होऊ लागली. महापालिका शाळांमधून प्राथमिक स्तरावर हे काम सुरू होतं. सुमारे ३० वर्षांपूर्वी तब्बल अडीच लाख मुलं शाळेबाहेर होती. जी मुलं शिकत होती, त्यातही गुणवत्तेचा अभाव होता. म्हणूनच वस्ती आणि शाळा यांच्यामधला दुवा म्हणून लांबे यांच्या प्रतिनिधीत्वाखाली संघटनांनी काम करण्यास सुरुवात केली. महापालिकेने या कामासाठी निधीही दिला होता.

वेश्या वस्तीतील महिलांच्या मुलांसाठी चालवले जाणारे नाइट केअर लांबे यांनी कामाठीपुरा भागातील शरीरविक्रय करणा-या स्त्रियांच्या मुलांसाठीही काम करण्यास सुरुवात केली. त्या स्त्रियांची कामाची वेळ रात्रीची असल्याने या स्त्रिया त्यांच्या मुलांना ट्रँक्विलर किंवा ओपी देऊन झोपवत. अशा मुलांना शिक्षण मिळावे, यासाठी ‘डे केअर’च्या धर्तीवर ‘नाइट केअर’ सुरू करण्याची योजना पुढे आली. महापालिकेच्या शालेय समाज शिक्षण प्रकल्पांतर्गत तो उपक्रम राबवण्यात आला. ते साल होतं १९८५. मात्र तो उपक्रम सुरू करण्यासाठी तब्बल दीड वर्षं लागलं. कारण कोणी जागाच देत नव्हतं. त्याचवेळी अशाप्रकारची ‘नाइट केअर सेंटर’ सुरू करून शरीरविक्रयाला चालना दिली जात आहे, असा आरोपही करण्यात आला. मात्र तरीही लांबे यांनी नेटानं अशी सेंटर सुरू केली. संध्याकाळी सहा वाजता आलेली मुलं दुस-या दिवशी दुपारी १२ वाजता त्या सेंटरमधून बाहेर पडत. त्या कालावधीत बालवाडी भरायची, मुलांसाठी विविध खेळ खेळले जायचे.

माधव चव्‍हाण - प्रथम शिक्षण!


माधव चव्‍हाणदेशातल्या प्रत्येक घटकापर्यंत शिक्षण पोचवायचे आहे  या ध्यासाने झपाटलेल्या माधव चव्हाण यांनी ‘प्रथम’ संस्थेची स्थापना केली.  संस्था केंद्र सरकारच्या मदतीने शिक्षण तळागाळापर्यंत पोचवण्याचे काम करते. तिच्या कार्यकर्त्यांचे जाळे जगभर पसरले आहे. 

माधवचा जन्म मुंबईतला. ज्येष्ठ कम्युनिस्ट आणि कामगार चळवळीचे नेते यशवंतराव चव्हाण आणि विमल चव्हाण यांचा तो पुत्र. त्याचे आजोबा कोल्हापूर प्रांतातील न्यायाधीश. माधवचे वडील यशवंतराव सतराव्या वर्षी कम्युनिस्ट पक्षाकडे ओढले गेले. त्यांनी स्वतःला स्वातंत्र्याच्या लढ्यात झोकून दिले. माधवच्या आईवडिलांची परस्परांशी ओळख १९४२ मध्ये, चळवळीदरम्यानच झाली.

चव्हाण दाम्पत्याचे घर कम्युन म्हणूनच ओळखले जात असे. तिथे केवळ पक्षकार्यकर्ते नव्हे तर त्यांचा कुटुंबकबिलादेखील कधी कधी वास्तव्याला असे. यशवंतराव चव्हाण लाल निशाण पार्टीचे ज्येष्ठ नेते होते. त्यामुळे माधवला त्याच्या वडिलांच्या आणि अन्य थोरामोठ्यांच्या सान्निध्यात राहून कमी वयात सामाजिक आणि राजकीय विचारांचे बाळकडू मिळाले. त्याने स्वतःला हायस्कूलचे शिक्षण झाल्यानंतर डाव्या पक्षाच्या कामात झोकून दिले. त्याने विद्यार्थ्यांच्या चळवळीचे नेतृत्वही केले. त्याने मुंबईतील इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्समधून बी.एससी. केल्यानंतर जवळपास वर्षभर लाल निशाण पार्टीसोबत काम केले. त्याने विद्यार्थ्यांच्या अनेक प्रश्नांना हात घातला. त्याच बेतास ‘स्त्री मुक्ती चळवळ’ सुरू झाली, तेव्हा त्याने त्यांतली बरीचशी गाणीही लिहिली आहेत. परंतु आणीबाणी जाहीर झाली आणि त्याला पुढील शिक्षणासाठी पुन्हा कॉलेजचा रस्ता पकडावा लागला. माधव ‘इनऑरगॅनिक केमिस्ट्री’ या विषयात एम.एससी. परीक्षेत डिस्टिंक्शनमध्ये उत्तीर्ण झाला.

माधवने केमिस्ट्रीसाठी जगभरात पहिल्या दहांत मोडणाऱ्या ‘ओहियो युनिव्हर्सिटी’तून पीएच.डी. मिळवली. त्याच कालावधीत त्याच्या जगाकडे बघण्याच्या दृष्टिकोनात आमूलाग्र बदल झाला. तो अमेरिकेत प्रत्ययास येणाऱ्या आणि तेथील चर्चांमधूनही सातत्याने जाणवणाऱ्या समानतेने प्रभावित झाला.

वसुधा कामत - आधुनिक तंत्रज्ञानाचा पाठपुरावा


वसुधा कामत वसुधा कामत यांना भेटावे आणि त्यांच्या विविधरंगी व्यक्तिमत्त्वाचा एकच पैलू ध्यानी यावा असा अनुभव बर्‍याच जणांचा आहे. तो पैलू आहे त्यांच्या शिक्षणविषयक ध्यासाचा, विशेषत: शैक्षणिक तंत्रज्ञानावरील भरवशाचा. त्यांनी एस.एन.डी.टी. महिला विद्यापीठाच्या कुलगुरू म्हणून पदभार स्वीकारल्यानंतर तर त्यांना देशातील शिक्षण तंत्रज्ञानाच्या बहुअंगांनी विकसित व्हावे असे वाटते व तेच सूत्र त्या आग्रहाने मांडतात.

निर्मिती आणि उपक्रमशीलता यांना प्रोत्साहन, अन्य विद्यापीठांशी- तसेच आंतरराष्ट्रीय व राष्ट्रीय स्तरावर परस्परसंबध स्थापून, ते वाढवून टिकवणे, संशोधनास चालना देणे आणि उद्योगविश्व व विद्यापीठ यांचा समन्वय साधणे ही चार सूत्रे वसुधा कामत यांनी आपली व्हिजन म्हणून मांडली आहेत. त्यांनी एस.एन.डी.टी. विद्यापीठाच्या कुलगुरू म्हणून मे 2011 मध्ये पदभार स्वीकारला.

वसुधा कामत यांचा जन्म मुंबई मध्ये झाला. त्यांचे मूळ घर सिंधुदुर्ग  जिल्ह्यातल्या सावंतवाडी तालुक्यात आहे. त्यांचे वडील सरकारी वैद्यकीय अधिकारी होते. वडिलांच्या सतत होणार्‍या बदल्यांमुळे आणि ते ग्रामीण भागात काम करत असल्यामुळे, वसुधा कामत यांचे शालेय शिक्षण रायगड जिल्ह्यात (तेव्हाचा कुलाबा) निरनिराळ्या गावांतल्या शाळांमध्ये झाले. शालेय जीवनात भेटलेल्या प्रामाणिक, निरलस वृत्तीच्या शिक्षकांचा त्यांच्यावर फार प्रभाव पडला असे त्या म्हणतात. त्यांचे वडील एकही दिवस सुटी न घेता काम करत असत. ते फक्त रुग्णसेवा न करता, गोरगरिबांच्या गरजाही (अन्न, वस्त्र वगैरे) पुरवण्याचा प्रयत्न करत असत. त्यांचे हे कृतिप्रवण संस्कार वसुधा कामत यांच्या मनात खोलवर रुजले. शिक्षकांनीही आपल्या चांगल्या वर्तनाने, आचाराने-विचाराने विद्यार्थ्यांवर चांगले संस्कार करावेत, त्यांना चांगली जीवनमूल्ये जोपासायला शिकवावीत असे कामत यांना वाटते.