यांत्रिक सुधारणांचे खोटे व रंजक जग


_yantrik_sudharnanche_1_0.jpgस्मार्ट फोनने सगळ्यांच्या आयुष्यावर जसजसे अतिक्रमण केले आहे अथवा अॅमेझॉन, फ्लिप कार्ट, बिग बास्केट, स्नॅप डील वगैरेंसारख्या ऑनलाईन खरेदीची जी प्रचंड लाट आली आहे, त्यामुळे पैसे टाकले की वस्तू दारात हजर हे वास्तव टळटळीतपणे समाजात दिसत आहे. मी माझ्या महाविद्यालयात विद्यार्थ्यांशी बोलताना याला ‘स्मार्टनेस’ म्हणावे, की अपंगत्व असा विषय काढला. त्या वस्तू येतात कोठून? तयार कशा होतात? त्यासाठीची सामग्री काय असते - ती कोठे मिळते? ते करणारे हात कोणाचे? असे असंख्य प्रश्न कोणाच्या मनात तरी येतात का? माझ्या मनात विद्यार्थ्यांशी बोलल्यानंतर तसे प्रश्न उभे राहिले.

आणि तशातच, मी आदिवासी लोकांचे पुण्यात भरलेले प्रदर्शन पाहण्यास गेले होते, तेव्हा मी तेथील छोटी, तरुण मुले-मुली समरसून सुंदर सुंदर वस्तू तयार करण्यात गढून गेलेली पाहिली. मग माझ्या मनात आले, की ‘रिसोर्सफुल’, हिकमती, कुशल आणि हुशार खरे तर तीच! मुलेमुली शिकल्या-सवरलेल्या शहरातील मुलामुलींना कितीतरी मूलभूत गोष्टी माहीतच नसतात.