गोडसे भटजींचा - माझा प्रवास

अज्ञात 18/01/2017

मराठी ऐतिहासिक चित्रपटच जणू!

पिवळसर, जीर्णशीर्ण पानांचे, छोटेसे एक पुस्तक हा माझा आयुष्यातील शंभर टक्के खात्रीलायक विरंगुळा होता. त्या पुस्तकाची भेट हा अनुभव प्रत्येक वेळी ताजा रसरशीत असे. त्या पुस्तकाला शीर्षक आहे; पण ते केवळ व्यावहारिक सोयीपुरते!

मी गोडसेभटजी नामक बोलघेवड्या ब्राह्मणाला कुमारवयात प्रथम भेटलो. म्हणजे, ‘मे महिन्याच्या सुट्टीत वाचलेली पुस्तके; वाचनाला लागलेला काळ; पुस्तकाचा सारांश’ इत्यादी इत्यादी पंचनामा वहीत लिहिण्याच्या बाळबोध काळात! पण ‘माझा प्रवास’ नावाचे ते पुस्तक वाचू लागलो आणि बघता बघता, मी पुस्तक वाचत आहे हे भानच पुसले गेले. तो अनुभव कधीच बदलला गेला नाही. पुस्तक वाचण्यास सुरुवात केली, की काही क्षणांत हातांतील पुस्तक विरघळून जाते. भोवतालचे वर्तमानकाळाचे कंगोरे वितळू लागतात. एकोणिसाव्या शतकाचा पुराणा गंध नाकाशी घोटाळू लागतो. वाचक कोकणातील वरसई नामक गावाच्या, गूढ सावल्यांनी झाकोळलेल्या वाडीतील सारवलेल्या अंगणात जातो आणि त्याला समोरच्या बाजेवर मांडा ठोकून बसलेला टुणटुणीत म्हातारा त्याच्या तरुणपणातील मोहिमेच्या आठवणी सांगू लागतो. म्हातारा जगून झालेले सारे वाचकासमवेत पुन्हा नव्याने जगू लागतो.